«فاتحه الكتاب» در انعكاس « هفت آینه»


گزارشی از نمایشگاه هنرهای تلفیقی در موزه ملك


 


به مناسبت سالروز ولادت امام حسن مجتبی علیه السلام و ماه مبارك رمضان از روزپنج‌شنبه، چهارم شهریور 89 نمایشگاهی به نام «هفت آینه» در موزه ملك برگزار شد.این نمایشگاه، تلفیقی از روایت، تصویر، صدا و آثار موزه‌ای است. نمایشگاه «هفت آینه» با موضوع سوره مباركه «فاتحه الكتاب» طراحی شده و بر اساس ویژگی‌های ساختاری و مفهومی این سوره و تاثیر آن بر ادبیات فارسی برنامه‌ریزی شده است. در نمایشگاه هفت آینه سعی بر آن است تا علاوه بر توجه به كتابت، صفحه آرایی ومجلدسازی قرآن‌های خطی موجود در كتابخانه و موزه ملی ملك و همچنین با بهره‌گیری از متون ادبی و عرفانی فارسی تجربه‌های حسی جدیدی از صدا، تلاوت قرآن كریم و تصاویر مرتبط برای بازدیدكنندگان ایجاد شود. این نمایشگاه با همكاری جمعی از هنرمندان گرافیك، عكاسی، رادیو و سینما به اجرا درآمده و علاقه‌مندان می‌توانند برای دیدار و شنود این نمایشگاه چند رسانه‌ای همه روزه غیر از جمعه‌ها و تعطیلات رسمی از ساعت 9 تا 14 در ایام ماه مبارك رمضان به نشانی كتابخانه و موزه ملی ملك واقع در خیابان امام خمینی مراجعه كنند. مدیرموزه ملی ملك دراین‌باره توضیح داد:براساس وقف‌نامه واقف موزه، برای برگزاری جشن به مناسبت میلاد «پنج تن آل عبا» سعی كردیم فرصت به دست آمده در راستای اهداف واقف را به یك فرصت موزه‌ای تبدیل كنیم، به همین دلیل به دنبال این بودیم كه نمایشگاهی كلیشه‌ای و تكراری نداشته باشیم. رضا دبیری نژاد ادامه داد: برای جلوگیری از یكسری كلیشه‌هایی كه در برخورد با هر سوژه و ایجاد نمایشگاه از جامعه درذهن شكل می‌گیرد، به خودمان فرصت تجربه كردن دادیم. چون معمولا در برخورد با سوژه‌ها حتی احساس كلیشه‌ای می‌شود و كمتر به خودمان این فرصت را می‌دهیم كه تجربه‌ای در این زمینه ایجاد كنیم. او با اشاره به موضوعیت قرآنی این نمایشگاه همزمان با ماه رمضان ادامه داد:نخست به صورت ساده قصد به نمایش درآوردن چند تصویر ساده از «الحمد» داشتیم ولی فكر كردیم فقط نباید به صورت این قضیه پرداخته شود، سعی كردیم این فرصت را با یكسری اتفاقات ایجاد كنیم تا افراد در اتمسفری قرار گیرند كه هر كس حس برداشت و تجربه شخصی خود را از این نمایشگاه داشته باشد. وی افزود: در شروع این تجربه سراغ افراد با مهارت مختلف مانند استاد دانشگاه، پزشك، گرافیست و شاعر رفتیم و ازحس آنها درباره سوره حمد پرسیدیم كه بسیاری از آنها به ما كلمه و شعر و تصویر دادند و ما با كنار هم گذاشتن این برداشت‌ها و گلچین كردن از آنها یك مجموعه را جمع كردیم و بعد از اجرا برای یكسان و تكرار نبودن تجربه بجز كار روی دیدن، صورت و تصویر ‌به بحث فیلم روایت و حتی صوت در این زمینه پرداختیم تا به شكل فعلی رسیدیم. دبیری نژاد ادامه داد: سرانجام هفت آینه برگرفته از سوره هفت آیه‌ای اجرا شد كه هر آیه یك سكانس و یك فصل از این نمایشگاه را در بر می‌گیرد كه همه در آینه تجلی می‌یابد.وی این نمایشگاه تلفیقی را در چهار بعد صدا، تصویر، روایت و آثار موزه‌ای خواند و برای آن هفت بخش در هفت آینه تصویر كرد. او تاكید كرد: در این نمایشگاه با كمك آثار موزه‌ای و ابزارهای چهارگانه شرایطی را ایجاد كردیم كه هر بازدیدكننده امكان داشتن یك تجربه و یك برخورد شخصی و یك رابطه احساساتی با این مجموعه را داشته باشد تا با كنار هم قرار دادن آنها هر كس بتواند در یك آینه خود، بخشی ازخود، بازتاب خود و درك خود از این موضوع را داشته باشد. مرحوم حاج آقا حسین ملك فرزند ارشد مرحوم حاج محمد كاظم ملك التجار در نهم ربیع الاول سال 1293 هـ. ق. در تهران متولد شد. دروس فارسی و عربی را ابتدا نزد مرحوم حاج شیخ مسیح طالقانی فرا گرفت. سپس تحصیلات خود را در محضر مرحوم میرزا ابوالحسن جلوه ادامه داد. در جوانی به همراه پدر به مكه معظمه مشرف شد و به حاج حسین آقا ملك معروف شد. از سوی پدر جهت رسیدگی و اداره املاك در خراسان به مشهد رفت و در همانجا ازدواج كرد. مرحوم ملك از دوران جوانی به مطالعه و جمع آوری و نگهداری كتاب علاقه مند بود و این عشق و علاقه كه تا آخر عمر ادامه داشت، سر آغاز مجموعه گرانقدری شد كه امروز شهرت جهانی دارد. مرحوم ملك در سال 1316 ش. كتابخانه، موزه و املاك خود را وقف آستان قدس رضوی كرد. تا زمانی كه وی در قید حیات بود اختیار خرید كتاب و اشیای نفیس برای موزه و نیز اداره امور كتابخانه را خود عهده دار بود. حاج حسین ملك در سال 1351 ش. در 100 سالگی بدرود حیات گفت. مرحوم ملك با امكانات مالی وسیعی كه در اختیار داشت برای حفظ میراث فرهنگی تلاش‌های قابل تقدیری انجام داد. با آشنایی گسترده‌ای كه با مجموعه داران كتب و آثار نفیس ایران برقرار كرده بود آنها را به هر قیمت ممكن خریداری می‌كرد و به مجموعه وقفی خود می‌افزود. علاوه بر آثار فوق بر اساس وقف نامه موجود، درصدی از در آمد موقوفات صرف خریداری كتاب‌ها و اشیای نفیس می‌شود. موزه و كتابخانه آثار اهدایی را نیز می‌پذیرد. مرحوم ملك، اولین مكان كتابخانه را در منزل مسكونی خود واقع در بازار بین الحرمین تهران قرار داد. این منزل كه در دوره قاجار ساخته شده 1700 متر مربع زیر بنا، سه حیاط اندرونی و بیرونی و تعدادی اتاق و تالار دارد. با افزایش تعداد كتاب‌ها و اشیای موزه‌ای نیاز به فضای بیشتری احساس می‌شد تا اینكه مرحوم ملك در سال 1338 زمین مناسبی را در محل باغ ملی برای این منظور در نظر گرفت و به وسیله وقف نامه انحصارا برای احداث كتابخانه و موزه وقف كرد و املاك فراوانی را به آستان قدس رضوی واگذار كرد تا از این رهگذر مخارج اداره و توسعه موزه و كتابخانه تامین شود. ساختمان جدید كتابخانه و موزه در زمینی به مساحت 5120 متر مربع بر اساس وقف‌نامه و با پیگیریهای خانم عزت ملك، دختر مرحوم ملك به عنوان ناظر استصوابی و همت مسئولان آستان قدس رضوی ساخته شد و آثار موجود در ساختمان قدیمی و منزل مسكونی مرحوم ملك كلا به ساختمان جدید منتقل شد. بنای « كتابخانه و موزه ملی ملك » دیوار به دیوار موزه ملی ایران قرار دارد، در جایی كه روزی مشهور به میدان مشق بود، و هم اكنون ساختمان‌های قدیمی وزارت امور خارجه، ژاندارمری و موزه پست آن را احاطه كرده است. چشم‌انداز كلی ساختمان كه بر اساس معماری اصیل ایرانی - اسلامی شكل گرفته بیننده را به یاد بارگاه ملكوتی امام رضا (ع) می‌اندازد. سردر اصلی این بنا با كاشیكاری معرق و مقرنس‌های زیبای خود ما را به درون بنا دعوت می‌كند. مجموعه ساختمان و موزه حدود 10هزار متر مربع زیر بنا دارد و شامل سه بخش كلی كتابخانه، موزه و بخش‌های خدماتی است. ساختمان دارای دو بازو در قسمت شمال و جنوب است كه با مرتفع شدن بخش میانی ساختمان، عظمت و اقتدار معماری اصیل سنتی به نمایش گذاشته شده است. این بنا شامل سه طبقه زیر زمین، همكف و طبقه اول است و علاوه بر آنها سه طبقه فوقانی دارد كه مخزن كتاب‌هاست و قسمت مرتفع و میانی ساختمان را تشكیل می‌دهد. زیر زمین شامل سالن تمبر، قالی، مخزن موزه و قلعه كتاب است. طبقه همكف دارای سالن آثار هنری شامل تابلوها و مبلمان، گلدان و قلمدان هاست و در همین طبقه سالن ویژه مطالعه برادران و خواهران است. موزه دارای تنوع موضوعی است اما هنگام ساماندهی این موزه، سالنهای مجزا برای آثار همسان و هماهنگ پیش بینی شده، به گونه‌ای كه می‌توان موزه ملك را جزء موزه‌های موضوعی طبقه‌بندی كرد. 

صداقت 24 ساعته است 
24 ساعته با صداقت باشید 

منتشر شده در تاریخ ۱۳۸۹ سه شنبه ۹ شهريور


تا کنون نظری برای این خبر ارسال نشده است




نام:  
پست الکترونیکی:  
نظر شما: